"Het Temmen van de Feeks" in ongetemde natuur.
Het typische Opera Buffa - thema rond het huwelijk: hoe komt de maagd aan haar man c.q. hoe komt de graaf bij zijn bruid, is door Shakespeare briljant uitgewerkt in The Taming of the Shrew.Vader stelt als voorwaarde aan het trouwen van de lieftallige Bianca - die staat te springen om in het huwelijk te treden en uit meerdere vrijers kan kiezen -, dat eerst Katharina - de feeks met wie de duvel nog niet naar bed wil, de kwelgeest van elke man, de gruwel van de liefde -, wordt uitgehuwelijkt.
Een briljante voorwaarde, waardoor het klassieke liefdesverhaaltje afhankelijk wordt gemaakt van de inspanningen van de enige man die Katharina aandurft: Petruchio. Zijn pogingen om zijn toekomstige bruid te onderwerpen vormen de kern van de komedie. Zijn gevatheid, zijn doldrieste huwelijkskostuum, het uithongeren van zijn bruid en zijn verdraaiingen van Katharina’s woorden hebben nog steeds niets aan hun komische kracht ingeboet.
De komedie heeft in de loop der tijden een flinke zwarte rand gekregen. Het verhaal ademt weliswaar komedie, maar kreeg in de twintigste eeuw grote relevantie toen de feministen zich verzetten tegen de ondergeschiktheid van de vrouw aan de man.
De slotmonoloog van Katharina, waarin ze het ideaalbeeld van totale onderwerping aan de man tentoonspreidt, is in elke regieopvatting een grote uitdaging. Vrouwelijke onderwerping en een visie daarop wordt daarom in veel interpretaties belangrijker dan de eigenlijke liefdesgeschiedenis.
Echter, in Shakespeare ’s tijd werd het stuk gezien als een farce, een kluchtig commentaar op de wijze van omgaan van mannen met hun vrouwen, niet per se als een moralistische schets van een ideale man/vrouw-verhouding.
Deze stelling wordt ondersteund door de raamvertelling waarin het hele verhaal zich afspeelt. De arme dronken ketellapper Sly wordt gevonden door een edelman die een wrede grap met hem uithaalt. Hij en zijn bedienden maken hem wijs dat hij een rijke heer is die net uit een lange coma ontwaakt is. Op doktersadvies krijgt hij een komedie voorgeschoteld: de werkelijke vertelling van het temmen van de feeks. Dat verhaal dient in feite alleen om een grap met de dronken ketellapper uit te halen.
Dat het onderwerp van het temmen en onderwerpen van de vrouw in alle tijden grappig werd gevonden, blijkt uit de talloze versies die door de eeuwen heen zijn ontstaan. Om te beginnen bestonden deze al in Shakespeare ‘s folkloristische bronnen. In Shakespeare ‘s tijd worden ook persiflages gemaakt, bijvoorbeeld waarin een nieuwe bruid wraak neemt op Petruchio. James Worsdale's ballad opera A Cure for a Scold, uit 1735, gaat uit van dezelfde stof. In 1795 schreef de Spaanse componist Vicente Martín y Soler La capricciosa corretta, met een libretto van Lorenzo Da Ponte dat gedeeltelijk ook op Shakespeare gebaseerd is. Beroemd is de musical Kiss me Kate van Cole Porter.
Wij zullen behoedzaam putten uit deze versies en uit moderne theatervertalingen van onder andere Hafid Bouazza, om in samenwerking met Alice Zwolschen tot een volledig nieuw libretto te komen. Daarin zullen de twee liefdesgeschiedenissen en hun contrasten centraal staan.
In 2012 brengen wij u de genezende farce van het Temmen van de Feeks als een wervelende Opera Buffa in drie aktes.